Wypowiedzi dzieci o obrazkach tematycznych

Podobnie, według badań J. Piageta i B. Inhelder (1948) dziec– ko w 7 r.ż. potrafi już wprawdzie podać, który z dwóch położonych przed nim przedmiotów znajduje się na prawo lub na lewo od drugiego, jednak gdy ma przed sobą trzy przedmioty, nie umie ustalić ich wzajem- i nego położenia. Pierwsze z tych zadań można rozwiązać przez określenie położenia przedmiotów w stosunku do własnego ciała,, jego lewej i prawej l strony, drugie zadanie wymaga natomiast przejścia od postawy egocentrycznej do zobiektywizowanej (wzajemny stosunek trzech przedmiotów niezależnie od pozycji własnej).

Eozwój spostrzeżeń analizowano też na podstawie wypowiedzi dzieci o obrazkach tematycznych. Według koncepcji W. Sterna (1928), można wyróżnić trzy stadia ujmowania zdarzeń na obrazku, ód- powiadające coraz wyższym fazom spostrzegania rzeczywistości: stadium przedmiotów, czynności i stosunków. W pierwszym stadium dziecko wy- i liczą przedmioty i istoty („tu pan, tu stół, tu mama”), w drugim – opisuje obrazek wymieniając czynności osób: i proste relacje przestrzenne („mama gotuje, pan stoi, miska leży na ławce”), w trzecim’-interpretuje obrazek jako całość logicznie powiązanych sytuacji i ciąg zdarzeń. Pod koniec wieku przedszkolnego dzieci znajdują się w drugim stadium.

Badania psychologów radzieckich, referowane przez S. L. Rubin- sztejna (1962), wykazały jednak współzależność między formą percepcji a jej treścią. Już we wczesnej fazie przedszkolnej dzieci starają się zrozumieć sens obrazka, dając wyraz swej postawie poznawczej w pró- bach zdawania sprawy z tego, co spostrzegają Oraz w pytaniach skierowanych do dorosłych („Co to jest?”, „Co robi?”). Treść i forma (czytelność tematu, sposób przedstawienia graficznego) decydują o tym, co dziecko w danym wieku potrafi dostrzec i zaobserwować na obrazku. Jeśli przedmioty i czynności odtworzone na obrazku są dziecku dobrze znane z doświadczenia, potrafi ono nie tylko opisać, co obrazek przedstawia, ale nawet wyjaśnić zdarzenie ujęte jako logiczna całość. Stadia wyliczania, opisu i interpretacji nie mogą być zatem przyporządkowane formalnie do wieku dziecka: rozmaite stadia mogą ze sobą współistnieć. Już dziecko 6-letnie, a nawet młodsze, potrafi w sposób rozczłonkowany, a zarazem powiązany, spostrzegać te zjawiska rzeczywistości, które są dostępne jego rozumieniu i doświadczeniu, inne zaś, mniej znane – spostrzega schematycznie, nie wyróżniając ich własności i części i nie wiążąc ich w jednolitą całość.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *