Szukasz psychologa sportu lub pracy w Krakowie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszym gabinecie!

Wpływ czynników genetycznych na rozwój psychiczny dziecka

Do pierwszej grupy zaliczymy genetyczne i ekologiczne uwarunkowania rozwoju psychicznego, odpowiadające czynnikom, które mieszczą się – zgodnie z teorią czterech czynników – w kategoriach zwanych „zadatkami organicznymi” i „środowiskiem”: natomiast do grupy wyznaczników rozwoju zaliczyrpy aktywność własną jednostki i wychowanie – czynniki wpływające bezpośrednio na zmiany rozwojowe.

Przez uwarunkowania genetyczne będziemy rozumieć te czynniki, które wiążą się z wyposażeniem genetycznym jednostki, z jej genotypem. Związki między genotypem a zachowaniem się dziecka są bardzo złożone. Jak stwierdza współczesna genetyka, od różnic genotypowych zależą tzw. szlaki rozwoju, właściwe dla poszczególnych osobników w obrębie danej populacji. Szlaki rozwoju cechuje swoiste tempo i rytm (wzo rzec) rozwoju oraz poziom (kanał), na jakim rozwój przebiega (Jasicki, Wolański, 1972). W tym znaczeniu Czynniki genetyczne, zwane niekiedy determinantami, oraz paragenetyczne (np. wpływ metaboliczny organizmu matki, zaliczany do tzw. stymulatorów) stwarzają predyspozycje rozwoju indywidualnego.

Wpływ czynników genetycznych na rozwój, psychiczny dziecka jest zawsze pośredni. Nie dziedziczy się żadnych cech psychicznych bezpośrednio- tak jak np. grupę-krwi lub kolor oczu. Niektórzy genetycy mówią raczej o granicach zachowania się wyznaczonych przez geny , psychologowie zaś proponują termin „kontinuum związków pośrednich” (continuum of indirećtness), przez co rozumie się, że dana cecha, rozpatrywana z punktu Widzenia czynników genetycznych oddziałujących na jej powstanie i rozwój, jest mniej lub bardziej jasno i wyraźnie zdeterminowana przez genotyp, a ta pośredniość wpływów układa się po linii ciągłej i nie można jej ujmować alternatywnie, tj. stwierdzać jej Uwarunkowanie genetyczne lub mu zaprzeczać. Na jednym krańcu owego kontinuum znajdowałyby się te właściwości, których związek z dziedzicznością jest bardzo wyraźny, np. niedorozwój umysłowy na tle fenyloketonu- rii – wady metabolizmu zależnej od określonego genu recesywnego (por. rozdz. XI, B), na drugim krańcu -cechy również w jakiejś mierze dziedzicznie uwarunkowane, lecz wpływ genotypu został w tym przypadku upośredniony przez inne czynniki. Na przykład typ budowy ciała lub rysy twarzy odziedziczone po przodkach mogą przyczynić się do wytworzenia negatywnego lub pozytywnego obrazu samego siebie u dziecka, zależnie od czynników kulturowych, a więc od tęgo, czy otoczenie dziecka akceptuje lub odrzuca jednostki różniące się od ogółu konstytucją-somatyczną i powierzchownością (Anastazi, 1968).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.