Szukasz psychologa sportu lub pracy w Krakowie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszym gabinecie!

Wdrukowanie (imprinting) – kontynuacja

Wdrukowanie można wyraźnie pokazać na przykładzie powstawania u młodych piskląt reakcji podążania za matką. Reakcja ta zdaje się być podstawą kształtowania się trwałej więzi społecznej piskląt z dorosłymi osobnikami danego gatunku. Matka jest zazwyczaj pierwszym poruszającym się przedmiotem, które pisklę widzi po wykluciu się i za którym wkrótce zaczyna podążać. Jednak pisklę izolowane od matki w chwili wylęgu podąża za innym zwierzęciem lub poruszanym przez eksperymentatora przedmiotem martwym, z którym zetknie się w tym wczesnym okresie. Stwierdził to K. Lorenz już w latach trzydziestych (1935), a szczegółowo analizowali przebieg tego procesu późniejsi badacze.

Znane tu są pomysłowe eksperymenty E. H es s a (1969) przy użyciu aparatu (por. rys. 1), w którym znajduje się „wabik”, najczęściej model dorosłego ptaka tego samego gatunku. Eksperymentator może nim poruszać w dowolnym tempie, stosować autentyczny lub naśladowany przez człowieka głos tego ptaka i wprowadzać różne inne bodźce i modyfikacje. Może też zmieniać dowolnie czas między wykluciem się pisklęcia a uruchomieniem wabika, a po wdrukowaniu modela sprawdza trwałość nabytej reakcji.

W eksperymentach tych chodziło głównie o odpowiedź na pytanie: Jak długo pisklęta muszą przebywać z przedmiotem wdrukowywanym, aby mogły go odróżnić od innych, oraz w jakim momencie rozwoju są najbardziej podatne na wdrukowanie (okres krytyczn y)?

Wyniki badań Hessa, potwierdzone przez wielu innych autorów11 wykazały m.in. następujące prawidłowości w nabywaniu tych wczesnych doświadczeń u ptaków (kaczek, gęsi, kur): reakcja „podążania za” wytwarza się u piskląt w okresie 12 – 24 godzin po wykluciu (zależnie od gatunku), najłatwiej między 13 a 16 godziną ich życia (okres krytyczny), przy czym 10 minut poruszania się modela wystarczy dla wytworzenia i utrwalenia tej reakcji. Pisklę podąża za użytym w eksperymencie modelem nawet wówczas, gdy w przerwie przebywało z matką lub gdy jest ona obecna przy sprawdzaniu trwałości nabytej reakcji. Efekt wdrukowania zmniejsza się gwałtownie po 16 godzinach życia, co badacze wiążą z występowaniem w tym czasie (16 – 20 godzin od wyklucia) pierwszych objawów lęku: jego nasilenie się w wieku 32-48 godzin uniemożliwia wdrukowanie (Hess, 1970).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.