Szukasz psychologa sportu lub pracy w Krakowie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszym gabinecie!

Sytuacje zabawowe Eriksona – ciąg dalszy

Interpretując te różnice między płciami, Erikson skłonny jest kłaść nacisk na to, co nazywa „podstawowym planem ciała” (the groundplan of the body) – sugerując, że przynajmniej u tych dzieci, znajdujących się w okresie prepubertalnym, anatomiczna konfiguracja dojrzewających narządów płciowych wywiera silny wpływ na sposób wykorzystania w zabawie przestrzeni do konstruowania zewnętrznych lub wewnętrznych konfiguracji. Tematy przedstawione w tych konfiguracjach są oczywiście wynikiem silnego wpływu tradycyjnych ról związanych z płcią. Interpretacje te wydają się zgodne z powiedzeniem Freuda: „anatomia jest przeznaczeniem”, implikującym, że różnice związane z płcią są wrodzone i odporne na zmianę.

W nowszej pracy Erikson (1975) rozpatruje zarzuty, jakie przeciw tym interpretacjom wysunęły reprezentantki ruchu feministycznego. Wskazuje, że nigdy nie twierdził, że podobieństwa czy różnice psychiczne między płciami są zdeterminowane jedynie przez fakty biologiczne. Biologia, aczkolwiek wyznacza granice możliwości życiowych, wchodzi w interakcje ze zmiennymi kulturowymi i psychologicznymi, dając w rezultacie określone zachowanie. Tak więc to, co mężczyźni i kobiety czynią ze swymi męskimi czy kobiecymi możliwościami, nie jest sztywno zdeterminowane przez ich anatomię i fizjologię, lecz zależne jest także od osobowości, ról społecznych i aspiracji.

W psychoanalizie dzieci sytuacje zabawowe spełniają mniej więcej tę samą rolę, co sny w psychoanalizie dorosłych. Aczkolwiek Erikson w swych pracach nie kładzie nacisku na marzenia senne, to jednak napisał on jedną bardzo ważną pracę teoretyczną o snach (1954), wykorzystując jeden ze snów samego Freuda dla zilustrowania swych poglądów.

Erikson jest jednym z niewielu psychoanalityków, którzy badali związek między sposobami wychowywania dzieci w pierwotnych grupach a cechami charakteru dorosłych. W 1937 roku Erikson, towarzysząc terenowemu przedstawicielowi Komisarza ds. Indian, udał się do Południowej Dakoty w celu ustalenia, dlaczego dzieci Siuksów są tak bardzo apatyczne. Wykrył on, że dzieci te były uwikłane w dylemat – usiłowały pogodzić wpojone im we wczesnym okresie życia tradycyjne wartości plemienne z wartościami białego człowieka, jakie wpajano w szkole prowadzonej przez Służbę ds. Indian (Indian Service). Nie umiejąc pogodzić tych wartości, wiele dzieci po prostu unikało tego problemu wycofując się w stan apatii.

Później Erikson udał się do Klamath River w Północnej Kalifornii, gdzie żyją Indianie z plemienia Yurok. Szczególnie interesowało go ustalenie związków między metodami wychowawczymi stosowanymi w dzieciństwie a charakterystycznymi cechami osobowości tych rybaków mieszkających nad rzeką w porównaniu z myśliwymi żyjącymi na równinach. Na przykład Yurokowie byli stale pochłonięci powiększaniem i utrzymywaniem swego stanu posiadania. Wzmacnianie takich zachowań rozpoczynało się w bardzo wczesnym okresie życia – uczono dziecko, aby było wstrzemięźliwe w jedzeniu i piciu, aby podporządkowywało swe impulsy względom ekonomicznym i aby marzyło o łapaniu łososi i robieniu pieniędzy.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.