Szukasz psychologa sportu lub pracy w Krakowie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszym gabinecie!

Sheldon i komponenty wtórne

Jednym z najważniejszych komponentów wtórnych jest dysplazja. Zapożyczywszy ten termin od Kretschmera, Sheldon używa go do określenia „niekonsekwentnej czy niejednakowej mieszaniny trzech podstawowych komponentów w różnych regionach ciała” (1940, s. 68). Jest to więc miara dysharmonii między różnymi częściami ciała – na przykład głowa i szyja z jednego typu somatycznego, a nogi z innego. Miarę dysplazji uzyskuje się dokonując oddzielnych ocen typu somatycznego dotyczących regionów ciała, a następnie obliczając dla każdego z komponentów sumę różnic między tymi pięcioma regionami. Innymi słowy: miara ta reprezentuje wielkość rozbieżności między typami somatycznymi, określonymi dla każdego z pięciu regionów ciała. Można obliczyć odrębne wskaźniki dysplazji odnoszące się do każdego z trzech komponentów oraz wskaźnik ogólny. Wstępne wyniki wskazują, że więcej dysplazji wiąże się z komponentem ektomorficznym niż z którymkolwiek z pozostałych dwóch komponentów, a ponadto więcej dysplazji zaobserwowano w budowie ciała u kobiet niż u mężczyzn. Sheldon (1940) podaje także, iż więcej dysplazji występuje wśród psychologów niż wśród studentów college’u.

Inny wtórny komponent zwany jest gynandromorfią. Reprezentuje on stopień, w jakim budowa ciała danej osoby wykazuje cechy zwykle związane z płcią przeciwną: określa się go jako „wskaźnik g”. Osobnik płci męskiej o wysokim „wskaźniku g” ma miękkie ciało, szeroką miednicę i biodra, a także inne żeńskie cechy, z długimi rzęsami i drobnymi rysami twarzy włącznie. W swych badaniach nad przestępczością Sheldon (1949) rozróżnił gynandromorfizm pierwotny i wtórny. Miara pierwotna odnosi się do budowy ciała „widzianej z odległości” lub określonej na podstawie standardowych fotografii. Miara wtórna, ustalana na podstawie badania lekarskiego lub bezpośredniej obserwacji danej osoby, obejmuje także jej sposób poruszania się, głos i wyraz twarzy.

Chyba najważniejszym ze wszystkich komponentów wtórnych, a z pewnością najbardziej nieuchwytnym jest aspekt powierzchowności {textural aspect). Sheldon wyraża przekonanie, że komponent ten ma duże znaczenie i porównuje osobę o wysokiej pozycji na tym wymiarze do rasowego zwierzęcia czystej krwi. Sugeruje on, że: w ramach każdego typu somatycznego istnieje dość wyraźna gradacja od bardzo ordynarnej do bardzo subtelnej powierzchowności fizycznej […] istnieje wysoka korelacja między wskaźnikiem t a delikatnością włosów na głowie […] ordynarność (coarseness) powierzchowności mogłaby korelować z dużymi rozmiarami pojedynczych komórek w różnych częściach ciała (1940, s. 76-77).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.