Szukasz psychologa sportu lub pracy w Krakowie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszym gabinecie!

ROZWÓJ PROCESÓW POZNAWCZYCH W WIEKU SZKOLNYM

Procesy poznawcze dzieci w młodszym wieku szkolnym charakteryzuje dynamiczny rozwój, dokonujący się w kierunku wyodrębniania się i usamodzielniania czynności umysłowych. Dużą rolę odgrywa w tym systematyczne nauczanie i coraz szersze, pogłębiające się uczestnictwo dziecka w życiu społecznym i kulturalnym jego otoczenia. W szczególności konkretne zadania stawiane przed dzieckiem przez szkołę wyraźnie ukierunkowują te procesy- stają się one przede wszystkim coraz bardziej dowolne i przebiegają z coraz większym udziałem świadomości dziecka, które uczy się kierowania swoją uwagą, spostrzeganiem, pamięcią i uczeniem się. Wielką rolę odgrywa rozwijająca się motywacja dziecka, która w coraz większym stopniu staje się motywacją własną. Doniosłe dla ogólnego rozwoju dziecka przeobrażenia zachodzą w myśleniu.

Rozwój myślenia dziecka w młodszym wieku szkolnym odbywa się na podstawie funkcji i umiejętności wykształconych w tym zakresie w okresach poprzedzających jego wstąpienie do szkoły”. Młodszy wiek szkolny jest w zasadzie okresem kształtowania się i doskonalenia operacji konkretnych. Dotyczy to zwłaszcza drugiej jego fazy. W fazie pierwszej bowiem dziecko operuje jeszcze wyobrażeniami w sposób przedoperacyjny, a poziom czynności umysłowych jest w bardzo znacznym stopniu uzależniony od ich konkretnej treści. W drugiej fazie młodszego wieku szkolnego dziecko, operując coraz bardziej złożonymi pojęciami, potrafi nie tylko przeprowadzić rozumowanie, ale i wrócić do punktu wyjścia. Odwracalność operacji myślowych dziecka, które potrafi ująć konkretny materiał z różnych punktów widzenia, stanowi kryterium osiągnięcia przezeń poziomu operacyjności tej funkcji. Dziecko w młodszym wieku szkolnym dokonuje operacji myślowych za pomocą manipulacji przedmiotami lub wyobrażeniami konkretnych przedmiotów, ale dokonuje też już niejednokrotnie prób odrywania się w myśleniu od konkretnej treści przedmiotów i operowania symbolami. Stadium następne, które charakteryzują wyższe formy myślenia, określa się jako okres operacji formalnych.

W klasach I-IV na coraz wyższy poziom wznoszą się dokonywane przez dzieci operacje porównywania i klasyfikowania, abstrahowania i uogólniania, analizy i syntezy. Rozumowanie staje się coraz bardziej zgodne z zasadami logiki, co łączy się także z rozwijającą się umiejętnością wykrywania i ustalania związków przyczynowo-skutkowych.

W drugiej fazie młodszego wieku szkolnego u dzieci, które w pełni opanowały umiejętność dokonywania operacji konkretnych, odwracalnych oraz operują coraz to bardziej złożonymi pojęciami, zaczyna się (w pewnych sytuacjach) proces‘odrywania się od zewnętrznych manipulacji przedmiotami, od działania i od wyobrażeń konkretnych, a posługiwania się symbolami w planie czysto umysłowym. Umożliwia to niektórym dzieciom w końcu tego okresu zrozumienie, a nawet wykrycie i ustalenie pewnych elementarnych zależności i praw, a także sprawdzanie i kontrolę własnego rozumowania.

Zaczątki krytycznego myślenia formalnego, oderwanego od treści materiału, zapowiadają kierunek myślenia w następnym okresie. Jednakże zjawienie się tych nowych form myślenia na poziomie kl. III – IV w dużej mierze zależy od treści i metod kształcenia dzieci.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.