Szukasz psychologa sportu lub pracy w Krakowie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszym gabinecie!

Posługiwanie się tabelami rozwoju

Należy jeszcze w tym miejscu przestrzec przed dwoma możliwymi sposobami niewłaściwego posługiwania się mapami Gesella. Pierwszy z nich wiąże się z podaną w rozdziale 2. regułą dotyczącą stosowania terminów opisowych do wyjaśnienia. Musimy pamiętać, że słowa, których używamy do scharakteryzowania wyglądu fizycznego i zachowania osób w różnych stadiach, są określeniami opisowymi – nie wyjaśniają, czemu osoby w tym wieku tak właśnie wyglądają i tak się zachowują. Musimy więc wystrzegać się rozumowania na zasadzie błędnego koła, którego przykładem jest twierdzenie, że jedenastoletnie dziecko chce koniecznie robić to samo, co jego koledzy, ponieważ jest w przedmłodzieńczym okresie rozwoju. Wyjaśnienia jego zachowania nie można doszukiwać się w ogólnym opisie fazy przed- młodzieńczej, lecz w szczególnym działaniu reguł wzmocnienia i kary, pojawiającym się w interakcji między tym dzieckiem a jego rówieśnikami, rodzicami, szkołą i otoczeniem.

Druga przestroga dotycząca nieprawidłowego posługiwania się tabelami rozwoju wiąże się z używaniem zwrotów „powinno” i „oczekuje się”. Podane dla każdego wieku i stadium cechy fizyczne i behawioralne są „średnimi” z wielu obserwacji licznych jednostek: wartości te mogą, ale nie muszą być reprezentatywne dla konkretnego dziecka, o jakie Ci chodzi. Ponadto typ doświadczeń, jakie przeżyło Twoje dziecko może być całkowicie odmienny od „typowych” doświadczeń dzieci z grupy porównawczej.

Ponieważ doświadczenie odgrywa tak ważną rolę w rozwoju dziecka, musisz zachować ostrożność i nie twierdzić, że Twoje dziecko powinno być takie jak dziecko „typowe” wedle tabeli dla mniej więcej tego samego wieku: nie możesz też oczekiwać, że w tym lub innym czasie dziecko takie być musi. Dla przykładu: nie wszyscy młodzi ludzie przeżywają „typowe” burze i stresy, jakich zwykle doświadcza się w młodości. Przyczyna tego tkwi najprawdopodobniej w tym, że przynajmniej nieliczni uczą się zachowań, które w większym stopniu niż te, jakich uczy się większość, bywają właściwe i pomocne przy rozwiązywaniu potencjalnych konfliktów, z jakimi przychodzi stykać się młodym ludziom. Rzecz w tym, że z opisu typowego, przeciętnego zachowania nie wynika, by musiało ono lub powinno wystąpić: jednostkowe uczenie się może prowadzić do ogromnych różnic. Niektóre argumenty świadczą jednak o tym, że jeśli oczekujemy pojawienia się jakiegoś zachowania, to nasze proroctwo prawdopodobnie się spełni (Rosenthal i Jacobson, 1968).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.