Szukasz psychologa sportu lub pracy w Krakowie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszym gabinecie!

Pojęcia abstrakcyjne

Resumując powyższe analizy, pojęcia zdefiniować możemy za Twardowskim jako przedstawienia składające się z wyobrażenia przedmiotu podobnego i z sądu lub sądów orzekających o tym przedmiocie pewną cechą lub odmawiających mu jej. Twardowskiego koncepcja pojęć sprawdza się w stosunku do wszystkich znanych rodzajów pojęć, co stanowi poważny argument na rzecz jej słuszności. Sprawdźmy podaną wyżej definicję pojęcia, uznając w niej za element istotny sąd przedstawiony, na pojęciach cech oderwanych (pojęciach analitycznych), pojęciach syntetycznych, pojęciach w znaczeniu logicznym, pojęciach ogólnych i jednostkowych,

Pojęcia cech oderwanych czyli pojęcia abstrakcyjne – to pojęcia uzyskane na drodze procesu abstrakcji. O istocie abstrakcji wspominaliśmy już w związku z rzekomą abstrakcyjnością wyobrażeń. Istota abstrakcji tkwi w rozróżnieniu cech, które występują zawsze jako połączone w konkretną całość: rozróżnianie zaś, stwierdzanie różnicy, jest sądem. Abstrahowanie jest więc sądzeniem, czynnością, za pomocą której dochodzimy do pojęć oderwanych. W samych pojęciach abstrakcyjnych, wytworach czynności abstrahowania występuje sąd przedstawiony, stwierdzający odrębność pewnej cechy. Na pojęcie cechy oderwanej składają się więc następujące dwa czynniki: wyobrażenie ogólnikowe przedmiotu posiadającego także tę cechę, którą mamy sobie pojęciowo przedstawić w oderwaniu, oraz wyobrażenie sądu stwierdzającego odrębność tej cechy. Rodzaje pojęć różnią się od siebie odpowiednio do różnic w sądach przedstawionych, stanowiących drugi człon przedstawień pojęciowych. W wypadku pojęć syntetycznych (por. analizowany wyżej przykład punktu matematycznego) przypisujemy w myśli przedmiotowi wyobrażenia podkładowego cechę, która sama nie żlewa się z cechami przez niego posiadanymi. Typowymi pojęciami syntetycznymi są pojęcia braku, próżni, wieczności, punktu matematycznego (tzw. pojęcia przeczące). Do grupy pojęć syntetycznych należą także pojęcia sprzeczne, np. pojęcie kwadratowego koła. Oba rodzaje pojęć (sprzeczne i przeczące) charakteryzują się tym, że orzeczenie wyrażone w sądzie przedstawionym stanowi cechę bądź stosunek, ponieważ zaś pojęcia cech i stosunków określa się jako analityczne – powiedzieć można, że !»jęcia syntetyczne opierają się na analitycznych.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.