Szukasz psychologa sportu lub pracy w Krakowie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszym gabinecie!

Naukowa autobiografia Twardowskiego – dalszy opis

Zanim zajmiemy się koncepcją wytworów zastępczych, zobaczmy, co Twardowski określa jako wytwór po prostu. W rozprawie O czynnościach i wytworach czytamy: „to, co dzięki, wskutek jakiejś czynności czyli przez tę czynność powstaje, można nazwać wytworem tej czynności […] przy czym zachodzi, jak wiemy, stopniowanie od przypadków, w których wytwór niemal się zlewa z wytwarzającą go czynnością, aż do przypadków, w których czynność i jej wytwór coraz bardziej się rozstępują” 13. I dalej: „Tak [. ..] ma się rzecz z rzeczownikieim «sąd», który również po dziś dzień służy obu tym znaczeniom raz dotycząc wytworu, raz czynności, dzięki której wytwór powstaje. W pierwszym znaczeniu mówi się nip., że pewne sądy są następstwem logicznym sądów innych, w drugim znaczeniu mówi się o sądach jako funkcjach psychicznych, nazywając sąd np. czynnością psychiczną itp. Dla odróżnienia obu tych znaczeń wyrazu «sąd» używa się niekiedy określeń: sąd w znaczeniu psychologicznym, tj. czynność i sąd w znaczeniu logicznym, tj. wytwór, lepiej jednak zastrzec wyrazowi «sąd» tylko jedno z tych dwu znaczeń, mianowicie znaczenie wytworu, a tam gdzie chodzi o czynność, mówić o sądzeniu czyli wydawaniu sądów” w.

Konieczność podkreślenia różnicy między czynnościami a wytworami, którą niektórzy mogliby uważać za pozorną, pochodzącą jedynie z różnych sposobów, na jakie możemy wyrażać tę samą myśl (taki jest m.in. pogląd Marty’ego) uzasadnia Twardowski tym, iż o wytworach orzec można niejedno, czego nie daje się orzec o czynnościach. O wytworach orzekać można pewne właściwości całkowicie abstrahując od wytwarzających je czynności. Tak np. ma się rzecz z prawdziwością: stanowi ona własność pewnych sądów w znaczeniu logicznym, niektórzy wręcz powiadają o niej, że przysługuje sądowi niezależnie od tego, czy jakikolwiek podmiot myślący sąd ów sobie pomyślał. Jeśli własności wytworów psychicznych można ujmować „in abstracto” w stosunku do wytwarzających je czynności – to przedmiot nauki zajmującej się wytworami psychicznymi jest samodzielny w stosunku do przedmiotu nauki zajmującej się czynnościami.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.