Szukasz psychologa sportu lub pracy w Krakowie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszym gabinecie!

Łazurski i jego zasługa w psychologii

W rzeczy samej nie istnieją żadne endopsychiczne, tj. czysto wewnętrzne, przejawy osobowości, których treść nie zależy od stosunku człowieka do tych czy innych przedmiotów rzeczywistości. Jeżeli trzymać się terminologii Łazurskiego, to należy stwierdzić, że zdecydowanie wszystkie przejawy psychiczne odnoszą się do egzopsychikL Istota nie w tym, że „endopsychika” – jak pisał Łazurski – odbija się w znacznym stopniu również i na przejawach egzopsychicznych (tamże, s. 10), lecz w tym, że endopsychika istnieje jedynie w przejawach egzopsychicznych i tylko w nich powstaje. Istota rzeczy polega nie na przejawianiu się zdolność i4 w działaniu, lecz na kształtowaniu się ich w tej działalności.

Taki punkt wyjścia powinien pozwolić na rozstrzygnięcie problemu wzajemnego stosunku między zdolnościami i skłonnościami. Niewątpliwie zasługą Łazurskiego jest to, że jednym z centralnych pojęć swojej psychologii uczynił pojęcie stosunku człowieka do tych czy innych przedmiotów rzeczywistości, pojęcie nie tylko bardziej szerokie, ale i bardziej treściwe aniżeli pojęcie skłonności. Duże zainteresowanie wywołuje jego próba umieszczenia tego pojęcia u podstaw psychologicznych badań osobowości (zob. Łazurski, 1921, a w szczególności: Łazurski i Frank, 1912). Ale również i tu jego podstawowy błąd polega na dążeniu do tego, by rozpatrywać „ustosunkowania” i „skłonności” (ostatnie pojęcie u Łazurskiego odpowiada w przybliżeniu zwykłemu pojęciu zdolności) niezależnie od siebie. „Skłonność” – to pojęcie centralne dla endopsychiki, „ustosunkowanie” – dla. egzopsychiki. Uprawia się w ten sposób dwa, niezależne od siebie programy badania osobowości: z punktu „Widzenia skłonności (Łazurski, 1917) i dotyczące ustosunkowań (Łazurski i Frank, 1912). W istocie, zdolności (skłonności – według Łazurskiego) nie istnieją poza określonymi stosunkami człowieka z rzeczywistością, tak jak i ustosunkowania realizują się nie inaczej jak przez określone zdolności.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.