Szukasz psychologa sportu lub pracy w Krakowie? Pomoc masz w zasięgu ręki w naszym gabinecie!

Cechy u człowieka

Cecha jest zdecydowanie najważniejszym pojęciem Cattella. W gruncie rzeczy inne pojęcia, które będziemy dalej rozpatrywać, są przeważnie uważane za szczególne przypadki tej ogólnej kategorii pojęciowej: Cattell analizował to pojęcie i jego związki z innymi zmiennymi bardziej szczegółowo niż którykolwiek ze współczesnych teoretyków, może z wyjątkiem Gordona Allporta. Cecha jest według niego „strukturą psychiczną”, czymś wywnioskowanym z obserwowanego zachowania w celu wyjaśnienia regularności czy spójności tego zachowania.

Zasadnicze znaczenie w poglądach Cattella ma rozróżnienie cech powierzchniowych (surface traits), reprezentujących wiązki jawnych, czyli zewnętrznych, zmiennych, które zdają się występować łącznie, i cech źródłowych (source traits), reprezentujących podstawowe zmienne, które współdeterminują wielorakie przejawy powierzchniowe. Jeśli więc stwierdzimy, że pewna liczba zjawisk behawioralnych zdaje się występować łącznie, to możemy uważać je za jedną zmienną. W medycynie określono by to jako syndrom (zespół), lecz tu stosuje się termin „cecha powierzchniowa”. Cechy źródłowe natomiast identyfikuje się jedynie za pomocą analizy czynnikowej, która pozwala badaczowi określić zmienne czy czynniki, które są podstawą tego powierzchniowego zachowania.

Nie ulega wątpliwości, że Cattell uważa cechy źródłowe za ważniejsze od cech powierzchniowych. Wynika to nie tylko stąd, że cechy źródłowe stwarzają możliwość większej oszczędności opisu, ponieważ są prawdopodobnie mniej liczne, lecz przede wszystkim stąd, że: istnieje nadzieja, że cechy źródłowe są rzeczywistymi strukturalnymi wpływami, działającymi u podstaw osobowości: jest to dla nas niezbędne, abyśmy mogli radzić sobie z problemami integracji dynamicznej. […] jak wykazują obecnie badania, te cechy źródłowe odpowiadają rzeczywistym jednostkowym wpływom (czynnikom fizjologicznym czy temperamentalnym, stopniom integracji dynamicznej, oddziaływaniom instytucji społecznych), o których można będzie dowiedzieć się znacznie więcej, gdy zostaną zdefiniowane (1950, s. 27).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.